De Jonge: “Het is nu de kunst om verantwoord gedrag te tonen”

Hans de Jonge is een van de hoofdsprekers op het symposium ‘Groen vastgoed, goed verhuurd?’ van het Platform Duurzame Huisvesting. Als hoogleraar Real Estate Management (TU Delft) en directievoorzitter van Brink Groep neemt hij geen blad voor mond en weet hij de ontwikkelingen binnen de vastgoedwereld te plaatsen binnen grotere economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Een tipje van de sluier alvast als voorproefje voor wat komen gaat tijdens het symposium.

Gebruikersgedrag

De Jonge: “De markt bestaat niet; er zijn veel deelmarkten die zowel geografisch als qua doelgroep zeer verschillen. In het topsegment zitten bedrijven met een zware MVO-doelstellingen. Deze partijen willen duurzame huisvesting en zijn bereid daarvoor te betalen. Daarnaast zie je een grote groep MKB-bedrijven die gezamenlijk een enorm volume huurt, maar waar duurzaamheid vaak nog geen issue is. Een gebruiker die moet concurreren in een keiharde markt zegt: ‘Bekijk het maar met je duurzaamheid, ik ga in tweede of derde rangs kantoren zitten tegen de allerlaagste huur’.

Verantwoord gedrag

Het is volgens hem nu juist de kunst om verantwoord gedrag te tonen, hoe lastig ook. De Jonge: “Met mijn bedrijf Brink Groep zijn we bezig met een ingewikkelde business case: de restauratie, transformatie en verduurzaming van een oud laboratoriumgebouw (Rijksmonument) tot een nieuw kantoor voor eigen gebruik. Intern worden daar de nodige vragen over gesteld. De huisvestingskosten gaan namelijk omhoog ten opzichte van de bestaande situatie in een markt waar zeer scherp onderhandeld kan worden over de huur. Die interne druk is groot, maar we gaan het vrijwel zeker wél doen. Ik wil alleen maar zeggen: de gebruiker ervaart zowel een interne als een externe druk om niet te gaan verduurzamen en dat maakt het lastig”.

De crisis als innovatiemotor

De Jonge vraagt zich af hoe huurders tot ander gedrag kunnen worden gekregen. De Jonge: “Cynisch gesteld: pas als de energieprijzen zo hoog zijn, dat er een automatisch omslagpunt ontstaat. Om te veranderen is er een crisis nodig. Richard Florida betoogt in zijn meest recente boek ‘The Great Reset’ dat innovaties vooral doorbreken in tijden van economische recessie. Hij bouwt voort op het werk van de Russische macro-econoom Kondratiev, die stelde dat binnen het kapitalisme de ballon van groei elke zeventig tot tachtig jaar leegloopt. Dat hoofdeffect van vol- en leeglopen kun je er niet uit halen, je kunt wel trachten de uitwassen ervan te bestrijden”.

Varkenscyclus

De Jonge: “We maken nu naar mijn mening een periode mee die niet te verklaren is als conjuncturele neergang met bijbehorende varkenscyclus, maar met een ‘reset’ van het systeem. Er zal altijd behoefte blijven bestaan aan goed gefaciliteerde ruimte om in te wonen, werken en recreëren. Er is ook voldoende geld: Nederland behoort tot de rijkste landen ter wereld. De kanalen om het geld bij de behoeften brengen functioneren op dit moment niet adequaat. Daar zullen nieuwe wegen voor gevonden worden. Er is dus een goede voedingsbodem voor innovaties. Duurzaamheid zal daarbij langzaam gemeengoed worden”.