’s Heeren Loo – case: Energie besparen met slim onderhoud

Zorginstellings Heeren Loo, die zesduizend cliënten met een verstandelijke handicap verzorgt, heeft met een half miljoen vierkante meter behoorlijk wat vastgoed onder haar hoede. George Müller is vastgoedadviseur bij Energy Matters en interim vastgoedmanager bij ’s Heerenloo. Müller begeleidt ‘s Heeren Loo met haar doelstellingen op het gebied van energiebesparing en vertelt welke overwegingen daarbij een rol spelen.

Vergoedingsstructuur

Per 1 januari 2012 is de huisvestingsvergoeding voor de zorg veranderd van gebouwgebonden naar cliëntgebonden. De zorginstelling krijgt nu een jaarlijkse vaste vergoeding per cliënt in plaats van dat de daadwerkelijke kosten worden vergoed.  De consequentie is dat zorginstellingen kritischer moeten kijken naar hun gebouwenportefeuille, naar de kosten van de investeringen en vooral ook de exploitatie daarvan. Müller zegt daarover: “In het verleden werden energiekosten op basis van werkelijke kosten vergoed. Eventuele overschotten als gevolg van besparingen moesten worden terugbetaald. Nu is er een vaste vergoeding per cliënt waar ook de energie uit moet worden vergoed. Slim omgaan met energie wordt nu wel beloond, want overschotten mogen worden behouden”.

Voorkomen ‘split incentive’

De kosten gaan vooraf aan de baten en er is in de zorg ook sprake van een ‘split incentive’. De investering in duurzaamheid wordt namelijk betaald vanuit de vastgoedexploitatie middels de Normatieve Huisvestingscomponent (NHC) terwijl de energierekening wordt betaalt vanuit de zorgexeploitatie middels Zorg Zwaarte Paketten (ZZP’s). Müller: “Bij ’s Heerenloo lossen we deze ‘split incentive’ bij nieuwbouwprojecten op door te sturen op levensduurkosten (LCC). Daarbij worden  de extra investeringen in duurzaamheid ten laste gelegd van de zorgexploitatie waar ze ook door de jaarlijkse besparingen op energiekosten worden terugverdiend”.

Economische vs. technische levensduur

Bij bestaande gebouwen werkt het anders. Volgens Müller is het dan juist belangrijk dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen de economische levensduur van gebouwdelen en de technische levensduur. Traditioneel wordt het gebouwonderhoud namelijk vooral gestuurd op technische levensduur. Hierdoor worden relatief oude onzuinige ketels nog niet standaard vervangen.  Dat is een gemiste kans omdat het  vervangingsonderhoud het aangewezen moment is om over duurzame alternatieven na te denken. Bij Energy Matters worden Duurzame Meerjaren Onderhouds Programma’s (DMOP’s ook wel aangeduid als slim onderhoud) gebruikt. Hierbij wordt wel gekeken naar het besparingspotentieel bij bijvoorbeeld het vervangen van ketels en verlichting”.

DMOP systematiek

“Deze methodiek gaat verder dan RGDBoei van de Rijksgebouwendienst. Wij hebben in onze onderhoudsprogramma’s namelijk voor elk onderhoudselement ook duurzame alternatieven opgenomen waarbij de eventuele extra investeringen worden uitgezet tegen het besparingspotentieel. Uit de rapportage blijkt dan hoeveel geld het duurzame onderhoudsplan (netto contant) bespaart ten opzichte van een traditioneel onderhoudsplan. Dit is vaak significant. Wij geloven dat het echt helpt als je klanten dit voordeel direct kunt voorberekenen. Anders vallen ze toch vaak weer terug op oude, minder duurzame, gewoonten”.

Energiebesparingsproces

Dat er binnen zorginstellingen veel (energie) besparingspotentieel is, staat volgens Müller als een paal boven water. Ook bij ’s Heeren Loo kan er jaarlijks tientallen duizenden euro’s bespaard worden als bijvoorbeeld oude ketels worden vervangen door energiezuinige modellen. De realiteit is echter dat er bij zorginstellingen nog weinig tot geen prioriteit is voor het energie (besparings) vraagstuk. Müller heeft voor zorginstellingen een aantal stappen opgesteld om energie te besparen:

  • Maak iemand verantwoordelijk binnen de organisatie voor energie (besparing)
  • Breng de situatie in kaart
  • Stel een maatregelenlijst op
  • Voer de maatregelen uit
  • Doe een check op de uitvoering en de besparing

Presentatie symposium

Bekijk hieronder de gehele presentatie van George Müller van ‘s Heeren Loo.