Het multifunctionele Crystalic-gebouw is een opvallend gebouw aan de westkant van Leeuwarden, ontworpen door de architect Gunnar Daan. Over het kantoorgedeelte (ruim 7.000 vierkante meter) is een glazen, transparante piramide geplaatst, waardoor de binnen – en buitenruimte in elkaar overlopen. Gebouwverduurzamer INNAX heeft een belangrijke rol gespeeld in de duurzame energievoorziening van het gebouw door deze piramide zelf te gebruiken als ‘energiekas’ voor het gehele gebouw. We spreken met directeur en medeoprichter Philip Blaauw van de INNAX GROUP.
Verduurzaming bestaande installaties
De voorgeschiedenis van Crystalic is veelbesproken. Het werd in 2000 gepresenteerd als het ‘Leeuwarder ICT-centrum’. Maar de internetbubbel barstte en er melden zich geen nieuwe huurders voor het pand. Tot overmaat van ramp ging ook aannemer Westerbaan failliet in 2002, onder meer omdat men geen koper kon vinden voor Crystalic. In 2005 wordt het pand echter gekocht door Sipkema Vastgoed. INNAX wordt in 2006 door de nieuwe eigenaar bij het project betrokken. De traditionele energievoorziening, een CV-installatie en een koelmachine, wordt aangevuld met o.a. een warmte –en koudeopslag (WKO), een automatisch ventilatiesysteem en PV-cellen.
Concept van decentrale energie
Het niet-gangbare ontwerp van het gebouw heeft zijn gevolg voor de gebouw-gebonden installaties, zegt Philip Blaauw, directeur en medeoprichter van INNAX. Blaauw: “Door het ontwerp krijgt het gebouw enorm veel instraling van de zon en warmt het razendsnel op. Rondom elk gebouw is er altijd energie. Je moet de energie in de grond of in de zon alleen zien te vinden en benutten. Bij dit gebouw was er sprake van bijna een overschot aan energie. De glazen piramide werkt als een energiekas voor het gebouw. Het probleem van het energieoverschot hebben we omgedraaid door de zonne-energie als warmtebron te gebruiken. Hierdoor hoeft de WKO minder vaak aan te staan en hoeft deze in de zomer enkel te koelen. Met het automatisch ventilatiesysteem wordt de temperatuur binnen het gebouw beheerst”. Hoewel deze WKO al vanaf 2006 draait, dat is vroeg voor deze techniek, is er een goede balans van warmte en koude opslag in de bodem.
Warmtepompen
Ongeveer tachtig procent van de warmte en koeling wordt verzorgd met de WKO. Met de huidige oplossingen is een energielabel A behaald en een energiebesparing van dertig procent ten opzichte van de eerdere situatie. De installatie is zodanig ontworpen dat er een tweede warmtepomp bijgeplaatst kan worden. Blaauw: “Met een tweede warmtepomp kan de huidige CV-installatie en koelmachine uitgebouwd worden en krijgt het gebouw een energielabel A++.”. De oplossing van een tweede warmtepomp is recent aan de eigenaar voorgelegd.
Exploitatie
INNAX doet ook de exploitatie van de installaties. Blaauw: “We beheren actief de aanwezige installaties en energiemeters en monitoren de prestaties ervan. De installaties functioneren naar verwachting. Het goed inregelen van de WKO heeft meer tijd en aandacht gevergd dan normaal omdat de zonnestraling fluctueert. Dat heeft wel drie tot vier maanden gekost om dat goed uit te kristalliseren. Om een WKO goed in te laten starten, moet je ook de tijd nemen”.
Wat hebben jullie geleerd tijdens het project?
Blaauw: “Dit was voor ons de eerste keer dat we ervaring hebben opgedaan met een dergelijk gebouw. Hoe zou de glazen piramide l zich gedragen ten opzichte van het binnenklimaat en comfort? Dit hebben we opgelost door het probleem een deel van de oplossing te maken, door het realiseren van een energiekas. Het was best een uitdaging om dat voor een redelijk groot gebouw te realiseren”.
Alliander Duiven
De ervaring die INNAX heeft opgedaan met Crystalic komt recentelijk nog van pas. INNAX gaat samen met VolkerWessels en architectenbureau Rau vijf bestaande gebouwen van netwerkbedrijf Alliander in Duiven grootschalig renoveren. De gebouwen worden overkapt met een ‘energiekas’ met een zwevend dak. Blaauw: “We passen min of meer dezelfde techniek toe. Door de overkapping met een energiekas wordt het energietekort voor een groot deel opgelost”. Dit complex, dat in 2014 in gebruik moet worden genomen, zal uiteindelijk zelfs energiepositief worden.
Maandag volgt deel 2 van de case.
Foto: Startingbusiness.nl
Gerelateerde artikelen:
