Symposium – Sessies

SESSIE TITELSPREKER 1 SPREKER 2SESSIE
AANDUIDING
TIJD
 
SPLIT INCENTIVE
 
Green Lease als oplossing voor de Split Incentive, duurzame huurafspraken leidt tot winst voor iedereen.

Vaak komen duurzame ambities niet van de grond. Een belangrijke reden hiervoor is de split incentive problematiek. Dit houdt in dat de ontwikkelaar of eigenaar van een gebouw investeert in energiebesparende maatregelen maar dat alleen de huurder profiteert van de opbrengsten van de lagere energierekening. Een Green Lease biedt de oplossing. In een Green Lease contract maken huurder en verhuurder concrete afspraken over de verdeling van de kosten, baten en risico’s bij het verduurzamen van een gebouw. De duurzaamheidsmaatregelen zijn op deze manier voor zowel de huurder als de verhuurder meetbaar en controleerbaar gedurende de gehele huurtermijn. Want een gebouw dat duurzaam is gebouwd is een lege huls als het niet duurzaam wordt gebruikt.
Ronald BauschJones Lang LasalleSelina RoskamAgentschap NLD1Ronde 1 (11:45-12:30)
Avantes en Uni-Invest werken samen aan een duurzaam bedrijfspand

"Een duurzaam bedrijfspand zocht Avantes, producent van spectrometers. Het bedrijf vond een pand op een ideale locatie in Apeldoorn, maar dit moest een grondige renovatie ondergaan. In samenwerking met verhuurder Uni-Invest werd het pand flink verduurzaamd, waardoor het energielabel verbeterde van G naar A. In het tienjarige huurcontract legden beide partijen vast dat Avantes maandelijks een deel van de investeringswaarde bovenop de huur betaalt: een zogenaamde ‘green fee’."
Benno OderkerkAvantesChristian HuybregtsUni-InvestE4Ronde 4 (15:15-16:00)
Opheffen split incentive: samenwerking tussen zorg en vastgoed bij energiebesparing. Praktijkcase 's-Heerenloo

Investeringen in energiebesparende maatregelen komen ten laste van de vastgoedexploitatie terwijl besparingen ten goede komen aan de zorgexploitatie. Hoe los je deze split incentive op en maak je een sluitende businesscase voor beide exploitaties? Deze workshop geeft handreikingen uit de praktijk, van bijvoorbeeld Zorginstelling 's-Heerenloo, over succesvolle samenwerking tussen zorg en vastgoed bij energiebesparing in nieuwbouw en bestaande bouw.
George MullerEnergy MattersHetty Verhulst's-HeerenlooC1Ronde 1 (11:45-12:30)
Renovatie nieuw regiokantoor Unica Amsterdam

Hoogwaardige verduurzaming van bestaande kantoren is één van dé sleutels tot de oplossing verdere leegstand te beperken of te voorkomen. Dat er gebouwen geschikt zijn voor duurzame renovatie, laat het kantoor van Unica goed zien. Het pand is van een G label naar een A label gebracht maar dat was pas het begin. Graag betrekken we u in het proces dat de huurder, gebouweigenaar en de realiserende partijen hebben doorlopen. Hierbij geven GreenStep en Unica gezamenlijk inzicht in kosten en opbrengsten met een haalbare businescase als resultaat.
Mark PlaisierGreenstepOlaf van den WittenboerUnicaE3Ronde 3 (14:00-14:45)
UWV en Altera verduurzamen kantoor Moeder Teresalaan Utrecht

UWV en Altera werken samen om de kantoorlocatie van UWV in Utrecht aan de Moeder Teresalaan te verduurzamen voor de toekomst. UWV wil vanuit zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid de belasting van het milieu als gevolg van zijn bedrijfsactiviteiten tot een minimum beperken. Zo koopt UWV 100% duurzaam in en werkt aan afvalscheiding. Daarnaast is UWV actief met vernieuwende kantoorconcepten, onder andere in Utrecht. Altera Vastgoed investeert in de duurzaamheid van haar kantoren, waaronder het kantoorcomplex in Utrecht. Hier worden onder andere energiezuinige koelsystemen, -verlichting en luchtbehandeling toegepast. De kantoren verbeteren hierdoor van energielabel D/E naar een donkergroen label A in 2012. Door samen te werken en ambities te combineren werken UWV en Altera concreet aan duurzame, comfortabele en toekomstbestendige huisvesting.
Christiaan NijboerAltera VastgoedPaul van GasselUWVD4Ronde 4 (15:15-16:00)
 
INVESTEREN IN MAATREGELEN
 
Energieprestatiecontract in de praktijk: hoofdkantoor AT Osborne

In deze sessie omschrijven we het proces van het verduurzamen van vastgoed. Hierbij wordt antwoord gegeven op de vraag hoe een energieprestatiecontract bij kan dragen aan het opheffen van de zogenaamde splitincentive. Aan de hand van een praktijkcase (het energieprestatie contract hoofdkantoor AT Osborne) wordt er verder ingegaan op de werking van het contract tussen huurder en de uitvoerende partij.
Marc HopmanAT OsborneWim van den PolVan den PolD2Ronde 2 (13:15-14:00)
Installatieprestatie als opmaat naar duurzaam onderhoud en beheer

Installatieprestatie vormt een opmaat naar duurzaam onderhoud en beheer en biedt daarnaast grote kansen op een vaak aanzienlijke besparing op energiegebruik en aanmerkelijke verbetering van de kwaliteit van het binnenklimaat. Duurzaam onderhoud en beheer is binnen bestaande gebouwen een van de sleutels tot verduurzaming van een gebouw. Aan de hand van het Ohra hoofdkantoor in Arnhem en het Unilever gebouw in Vlaardingen zal de spreker laten zien welke besparingen er mogelijk zijn.
Stef BotsInnax gebouw en omgevingBert ElkhuizenCofely Energy SolutionsI3Ronde 3 (14:00-14:45)
Ervaringen van het Nij Smellinghe Ziekenhuis Drachten met het Honeywell Energie Prestatie Contract.

In 2007 heeft het Nij Smellinghe Ziekenhuis een Energie Prestatie Contract afgesloten met Honeywell Building Solutions. Het Hoofd technisch beheer en onderhoud deelt met u zijn ervaringen over de keuze voor dit concept, het implementatie proces en de behaalde resultaten. De investeringskosten voor energie efficiëntie verbeteringen worden hierbij terugverdiend door de gegarandeerde energiebesparingen. Het Energie Prestatie Contract geeft tevens invulling aan de milieudoelstellingen van het ziekenhuis.
Jan-Gerrit Rinia van NautaNij Smellinghe ziekenhuisRene SimonsHoneywellC2Ronde 2 (13:15-14:00)
Innovatieve financiering van duurzame zorghuisvesting: de business case van eigenaar en exploitant bij Habion en Amaris

De presentatie laat zien hoe investeerders en gebruikers optimaal samenwerken in de renovatie en nieuwbouw van zorghuizen. Door een duurzaam programma van eisen worden exploitatiekosten geminimaliseerd, terwijl de waarde van de ontwikkeling voor eigenaren, zorgorganisatie en cliënten wordt gemaximaliseerd. Het samenwerkingsmodel is de sleutel voor de succesvolle investering.
Bram AdemaCFPAart van der Vlist1. Woonzorg centrum Amaris de Veste
2. VDVZ Architecten
C4Ronde 4 (15:15-16:00)
Businesscase Warmte-Koude-opslag & het Jeroen Bosch Ziekenhuis

"De projectdirecteur Nieuwbouw van het Jeroen Bosch Ziekenhuis zal vanuit gebruikersperfectief de waardeverhogende aspecten van Warmte-Koude opslag (WKO) in economische en comfortabele zin belichten. WKO-specialist IF Technology en Energieadviesbureau Deerns zullen gezamenlijk het JBZ-project toelichten.
- Afwegingen in het ontwerpproces vanuit de opdrachtgevers- /eindgebruikerszijde van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in de keuze voor groen vastgoed
- De keuze voor WKO als bijdrage in het energie concept van het Jeroen Bosch Ziekenhuis.
- Ervaringen JBZ tijdens de realisatie
- Verwachtingen en voorlopige uitkomsten inzake de WKO-exploitatie van het Jeroen Bosch Ziekenhuis
- WKO (haalbaarheid, realisatie en exploitatie) en verduurzaming van nieuwbouw en bestaand vastgoed. "
Wim MatserJeroen Bosch ZiekenhuisWilfried Huis in 't VeldIF TechnologyC3Ronde 3 (14:00-14:45)
ESCo de oplossing voor kantoorpanden
Hier wordt dieper ingegaan op het financiële model rond ESCo`s, waarbij de gebruikelijke argumenten om het niet te doen rond de verduurzaming aan de orde komen, we hebben geen budget - de terugverdientijd is veel te lang - we krijgen geen besparingsgarantie - We hebben twijfels over de geboden expertise. Tevens zal stil worden gestaan bij het afloop proces van deze aanpak, en wat brengt het de gebruiker. In de presentatie zal stil worden gestaan bij het hoofdkantoor van IBM in Amsterdam.
Kees VerspuiJohnson Controls Energy SolutionsI4Ronde 4 (15:15-16:00)
Schiphol uitgelicht! Energiebesparen of lage onderhoudskosten?

Schiphol uitgelicht De komende tijd wordt veel energie gestoken in de verlichting op Schiphol. Uiteraard doen we er alles aan om zoveel mogelijk energie te besparen; of gaan we toch voor de laagste onderhoudskosten?
Martin WeerdenburgWHCHarm de JongSchipholA4Ronde 4 (15:15-16:00)
Meerwaarde van geïntegreerde samenwerking bij verduurzaming van vastgoed

Gegarandeerde energiebesparing, optimaal onderhoud en meer comfort. Een duurzamer gebouwconcept levert veel voordelen op. Voor totaaloplossingen is cruciaal hierbij dat verschillende disciplines zoals architecten, bouwers, installateurs, facilitair managers en vastgoedfinanciers in een vroeg stadium te mobiliseren om de verduurzaming van huisvesting te doordenken. In deze presentatie delen we onze ervaringen gebaseerd op drie praktijkvoorbeelden: de ESCo voor negen gemeentelijke zwembaden in Rotterdam en de dbfmo-projecten renovatie ministerie van Financiën en de nieuwe huisvesting voor DUO en de Belastingdienst in Groningen. Hoe heeft de geïntegreerde aanpak in deze projecten geleid tot duurzame oplossingen?
Jeroen MierisStrukton Integrale ProjectenH2Ronde 2 (13:15-14:00)
Het Groene Werken komt samen in renovatie Daelse Kwint

DTZ Zadelhoff ziet de volgende trends: Mobiliteit, Nieuwe kantoorconcepten en Duurzaamheid en introduceert daarvoor de overkoepelende term Het Groene Werken. Het Groene Werken speelt een belangrijke rol in de initiatieven om kantoren weer geschikt te maken voor de eisen en wensen van huurders. Een recent voorbeeld is de renovatie van de Daelse Kwint in Utrecht waarbij eigenaar, Deka Immobilien, het jaren 80 pand volledig renoveert van een F naar een A-label en minimaal een Breeam-label Good nastreeft. Dankzij deze ambitieuze renovatie heeft zij de nog lopende huurovereenkomst kunnen verlengen en de huurder Movares langjarig aan het pand kunnen binden.
Abe JongbloedDTZJan Pieter Klep DTZ Zadelhoff Corporate ServicesD3Ronde 3 (14:00-14:45)
 
MAATLATTEN
 
Kieswijzer voor duurzaamheidstool en maatlatten

Werkgroep 3 van het Platform Duurzame Huisvesting werkt aan een kieswijzer voor duurzaamheidstools. Hoe maak je de vertaling van de ambities van de opdrachtgever naar de juiste tool om die te meten? Met behulp van een vertaalslag van ambitie naar duurzaamheidsaspecten kan de duurzaamheidstool gekozen worden die het beste past. In deze sessie willen we de tussenresultaten met u bespreken en interactief aanscherpen.
Rob van BergenISSOAndre DerksenISSOG1Ronde 1 (11:45-12:30)

Holland Casino toetst vastgoed met BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik


Tijdens de sessie zal heel kort het keurmerk BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik worden toegelicht en de stand van zaken bij de Dutch Green Building Council. Het grootste deel zal echter gaan over waarom Holland Casino samen met haar adviseur C2N heeft gekozen voor BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik en wat hun ervaringen zijn na een jaar pilots en nu op weg naar certificering. Aan bod komt ook de vergelijking met de GRI richtlijnen die Holland Casino al voor zijn gebruik toepast, maar ook de beheers aspecten die bijdragen aan een hogere BREEAM-NL BBG score.’
Sannie VerweijDGBCMerette NiehofHolland Casino G2Ronde 2 (13:15-14:00)
Duurzaam gebouwbeheer met de Milieubarometer

De Milieubarometer is een online meetinstrument dat inzicht geeft in de milieubelasting en kosten van een organisatie. De Milieubarometer laat zien waar prioriteiten liggen en waar besparingen mogelijk zijn. Het instrument helpt u op weg om samen met de gebouweigenaar het bedrijfspand te verduurzamen. Stichting Stimular vertelt over het instrument en een ondernemer vertelt hoe dit in de praktijk wordt toegepast.
Adriaan van EngelenStimularPieter TramperAdmiraal de Ruijter ZiekenhuisG3Ronde 3 (14:00-14:45)
Duurzaam gebruik van gebouwen de maat genomen met NFC Index, BREEAM of EPU-label

Wanneer met de duurzame auto niet zuinig wordt gereden, gaat het effect voor het milieu voor deels teniet. Wat hierbij voor auto's geldt, doet zich ook voor bij gebouwen. Een duurzaam gebouwd kantoor is nog niet hetzelfde als duurzaam gebruikt kantoor. Daarom is het goed de mate van duurzaamheid in aanleg en in gebruik te meten, beoordelen en bij te sturen. Welke meter is geschikt voor wat. NFC Index Coöperatie heeft daarvoor een duurzaamheidsindex geïntroduceerd die is gebaseerd op BREEAM-in-Gebruik. Het EPU label zegt iets over de potentiële prestaties van kantoorgebouwen.
ABN-AMRO laat momenteel een belangrijk deel van haar gebouwen beoordelen op het duurzaamheidslabel EPU en laat zich adviseren hoe de scores beter kunnen. Aan de hand van deze case wordt de inzet voor beheer en gebruik van genoemde instrumenten toegelicht.
Rinus VaderDHVnnbABN AMROG4Ronde 4 (15:15-16:00)
 
RETAIL
 
De kracht van het DUO+ label voor winkels

"Het DUO+ label is een systematiek waarbij vastgoedeigenaar en retailer elk hun deel van de energiekwaliteit van een winkel (winkelcentrum, winkel unit) inbrengen om te komen tot een optimaal energielabel, dat voldoet aan de wettelijke eisen. De systematiek geeft de bijdrage van beide partijen aan en is daarmee een basis voor onderling overleg met als doel om de energiekwaliteit van de winkel of het winkelcentrum te verbeteren en daarmee een groener label en een lager energiegebruik te verkrijgen.
Als extra, vandaar de ‘+’, biedt de systematiek de mogelijkheid om in plaats van standaardwaarden de werkelijk optredende situatie in te vullen, voor bijvoorbeeld openingstijden, apparatuur, verlichting en onverwarmd openbaar gebied. Hiermee benadert het berekende energiegebruik het werkelijk te verwachten energiegebruik en kan het effect van energiebesparende maatregelen op verlaging van het energiegebruik en energiekosten meer realistisch worden ingeschat. "
Hans KorbeeAgentschap NLAnnemarie WeersinkDGMRA2Ronde 2 (13:15-14:00)
De introductie van het EPA DUO label bij winkelunits Syntrus Achmea
In opdracht van Syntrus Achmea zijn 1300 winkelunits in Nederland voorzien van een EPA label. In dit project is gekozen voor een structuur waarbij de verzamelde gegevens niet alleen zijn omgezet in een standaard label, maar ook tot maatregelenkaarten specifiek voor de huurder en specifiek voor de verhuurder. Immers, de huurder is in dit type vastgoed sterk bepalend voor de energieprestatie. Gezamenlijk wordt gewerkt aan het verbeteren van de prestaties. Bart van Dongen (Syntrus Achmea) en Michel Baars (Search Ingenieursbureau) delen met u hun ervaringen en daarmee de do’s and dont’s van labeling in de retail.
Bart van DongenAchmea VastgoedMichel BaarsSearch BVA1Ronde 1 (11:45-12:30)
Implementatie van Green Lease en Energiemanager van Corio

Green Lease wordt beschouwd als een middel om de samenwerking tussen huurders en eigenaren / beheerders te bevorderen. Uiteindelijke doel is onze activiteiten minder vervuilend te laten plaatsvinden. Of het nu gaat om afval, energie, water of materialen, we zullen ons gedrag en verbruik moeten gaan aanpassen. Green Lease faciliteert deze verandering en over het hoe en waarom wordt u uitgebreid geïnformeerd. Onder het motto “Meten is Weten” beschikt Corio over een Energiemanager. Met een geavanceerd digitaal meetsysteem worden steeds meer meters op afstand inleesbaar en kunnen analyses gemaakt worden. Deze analyses geven inzicht in de situatie en brengen onevenredige verbruiken aan het licht. Op basis van de huidige stand van zaken krijgt u een inkijk in de mogelijkheden die energiemanagement op afstand biedt.
Brigit GerritseCorioStefan EenhuizenCorioA3Ronde 3 (14:00-14:45)
Naar duurzaamheid door integrale samenwerking tussen eigenaar en property manager

In de duopresentatie wordt de integrale samenwerking tussen een eigenaar en property manager benaderd, belicht vanuit verschillende niveaus van de twee organisaties; van het vormen van gezamelijke duurzaamheidsdoelstellingen tot het uitvoeren van praktische verbeteringen in winkelvastgoed.
Martijn VlasveldCBRE Global InvestorsEd SchoenmakersWPM winkelcentrum
management
H1Ronde 1 (11:45-12:30)
 
WETGEVING, NALEVING, HANDHAVING
 
Herijking Richtlijn Energieprestatie van gebouwen EPBD voor utilititeitsbouw en publieke gebouwen

"Per 1 januari 2013 treedt de Wet Kenbaarheid Energieprestatie van Gebouwen in werking. In de presentatie zullen onder andere aan de orde komen:
- nieuwe methode voor het berekenen van de energieprestatie van bestaande en nieuwe gebouwen
- handhaving van de energielabelplicht bij overdracht
- zichtbaar ophangen van het energielabel bij publieke en overheidsgebouwen"
Hans CoxAgentschap NLRaymond BeukenAgentschap NLF2Ronde 2 (13:15-14:00)
Milieuprestatie in de praktijk

Wat betekent de Nationale Milieudatabase voor de bouwpraktijk? Wat verandert er nu de milieuprestatienorm wordt ingevoerd? Worden we bewuster, of verandert er eigenlijk niet zoveel. Hoe gaat een architect eigenlijk te werk bij het kiezen van materialen? In deze sessie probeer ik inzicht te geven door onder andere met GPR-gebouw te laten zien welke invloed materialen hebben op de milieumodule. Hierdoor kan een materiaalanalyse worden gemaakt op elementen- en gebouwniveau.
Martin HuiskesLKSVDD ArchitectenCees MaliepaardSBKF4Ronde 4 (15:15-16:00)
Onderwijs, doen wat werkt in het Rijnmond-gebied

DCMR heeft in het kader van de campagne Dubbele winst voor MKB alle zorginstellingen en onderwijsinstellingen aangeschreven om aan de slag te gaan met de rendabele maatregelen in het kader van het Activiteitenbesluit. Samen met het Lybanonlyceum zal DCMR een toelichting geven over de werkwijze en welk resultaat is behaald.
Christian de LaatDCMRRemco VerheijOpenbare scholen gemeenschap Libanon LyceumF1Ronde 1 (11:45-12:30)
Installatie Performance Scan (IPS) draagt bij aan energiezuinige gebouwen

De Installatie Performance scan biedt eigenaren van vastgoed de mogelijkheid om hun klimaat installaties op een methodische manier te laten onderzoeken op hun werking en levert een overzicht van de energiebesparings-mogelijkheden op de installaties. Met het uitvoeren van de IPS kan tevens invulling worden gegeven van de binnenkort in te voeren wettelijke airco keuring op basis van de EPBD. Ingegaan wordt op het gebruik , en de ervaringen die zijn opgedaan met de scan in een aantal projecten en hoe de IPS kan worden ingezet voor het verbeteren van de energie –bedrijfsvoering.
Bert NagtegaalDeernsRolf FaaseDeernsI2Ronde 2 (13:15-14:00)
De zorg voor duurzaaming - verduurzaming van zorggebouwen samen met Milieudienst

Het Amsterdamse project '' De zorg voor duurzaamheid" is een stimulererend traject dat vele voordelen biedt voor zowel de betreffende zorgorganisaties, de gemeente en vooral het milieu.
HVO Querido, Amsta en Cordaan hebben in een convenant met de gemeente Amsterdam afgesproken hoe ze binnen 3 jaar gaan voldoen aan de eisen van het Activiteitenbesluit.
Edgar ZonneveldtJanna PekarovaF3Ronde 3 (14:00-14:45)
 
LEEGSTAND EN DUURZAAMHEID, of dus niet: volle kantoren moeten vol blijven
 
Dunea Zoetermeer: alliantievorming tussen huurder en eigenaar

"Dunea, het waterleidingbedrijf in Zuid-Holland, heeft met Syntrus Achmea een overeenkomst gesloten om een kantoor in Zoetermeer te renoveren en tot hoofdkantoor te maken. Het renovatieconcept van Local zal ervoor zorgen dat het gebouw voldoet aan de eisen rondom kwaliteit, comfort en duurzaamheid.
Deze drie partijen gaan volgens  het ‘Alliantiemodel’ samenwerken. De kern bestaat uit de toezegging van beide partijen om te investeren in kwaliteit, en hiertoe is een budget vastgesteld. Ontwerpkeuzes en bezuinigingen die zich voordoen worden in eerste instantie toegewend om de kwaliteit van het complex te verhogen, de huisvestingslasten voor Dunea te verlagen en de beleggingswaarde voor Syntrus Achmea te verhogen."
Philip BoswinkelLocal CompanyMarloes van MarenDuneaE1Ronde 1 (11:45-12:30)
Huisvesting van grote organisaties. Kan dat duurzaam en zonder leegstand?

De directeur huisvesting van Deloitte, Ger Glimmerveen, gunt de deelnemers aan deze sessie een informele kijk in zijn dagelijkse praktijk. Waar heeft hij mee te maken, welke afwegingen spelen bij huisvestingsvraagstukken, ook als het gaat om duurzame ambities en waarom is nieuw bouwen soms onvermijdelijk? Ook het gebruik van instrumenten zoals BREAAM (nieuwbouw en bestaande bouw) komt aan de orde. Deloitte heeft in Nederland meer dan 5000 werknemers, verspreidt over 22 kantoren in Nederland. In het tweede deel van deze sessie verkent Gerben van Dijk, programmamanager bestaande bouw bij SBR, met de deelnemers de mogelijkheden voor hergebruik van grote kantoorgebouwen. Kan zo’n gebouw een nieuwe functie krijgen of is hergebruik van het materiaal de hoogst haalbare optie?
Ger GlimmerveenDeloitteGerben van DijkSBRI1Ronde 1 (11:45-12:30)
 
OVERHEDEN
 
Energie beheren en beheersen bij Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat beheert 5000 energie aansluitingen: openbare verlichting, sluizen, bruggen, steunpunten en kantoren. Vanuit de duurzaamheidsdoelstellingen van het Rijk en vanwege efficiency wil Rijkswaterstaat zich maximaal inspannen om het energiegebruik te beperken. In deze praktijkcasus gaan wij in op de wijze waarop RWS het energieverbruik inzichtelijk maakt en hier actief op stuurt. In de sessie wordt ingegaan op de nut en noodzaak en gemaakte keuzes in systeemondersteuning en zullen praktijkvoorbeelden worden getoond. Ook lichten wij de visie op verdere ontwikkeling bij RWS toe.
Dick JonkerRijkswaterstaatRudy van MierloRijkswaterstaatB1Ronde 1 (11:45-12:30)
Stadskantoor Venlo, financiële business case en de politiek

Het nieuwe Cradle 2 Cradle stadskantoor van Venlo wordt ontwikkeld binnen strakke financiële kaders. Door de gemeente is, op basis van de "duurzame business-case" extra budget vrij gemaakt om aanvullende duurzame maatregelen in het project mogelijk te maken. In totaal wordt hiermee 3,4 mio aan duurzame kwaliteit aan het project toegevoegd. Gemeente Venlo en bbn adviseurs vertellen over het proces de financiële onderbouwing en het resultaat.
Michel WeijersGemeente VenloArne Balversbbn adviseursB4Ronde 4 (15:15-16:00)
Het project Compacte Rijksdienst: kans voor duurzame ontwikkeling
De bedrijfsvoering van de Rijksoverheid heeft een kantoorlocatiebeleid, waarmee zij de komende jaren een bijdrage zal leveren aan de taakstelling van het Rijk. De relocatie en het fysiek samenvoegen van rijksdiensten zal tot een efficiëntere bedrijfsvoering leiden. Dit biedt evenwel ook mogelijkheden voor duurzame ontwikkeling, voor energie, kringlopen van grondstoffen en duurzaam inkopen.
Frans van BeekMin. BZK-DGOBRB2Ronde 2 (13:15-14:00)
RGD-Boei en hoe nu verder?

Met RgdBOEI wordt de technische kwaliteit van elementen, objectief en eenduidig en integraal in kaart gebracht. Door aggregatie van inspectiedata kan er op verschillende organisatorische niveau's en tussen de stakeholders besluitvorming plaats vinden op bijvoorbeeld de pijlers van het Bouwbesluit (VGBEM). Naast deze technische kwaliteit van elementen, ontstaat er steeds meer behoefte naar de functionele kwaliteit van ruimten. De één is afhankelijk van de ander en wordt onderling beïnvloedt. Dit is de uitdaging welke wij aan u willen voorleggen.
René LeeuwRijks gebouwendienstTony HardenbergVan de Gein PartnersE2Ronde 2 (13:15-14:00)
 
TOEKOMST
 
Workshop: Naar een Toekomstbestendige Toekomst

Bij de verduurzaming van gebouwen wordt de nadruk gelegd op het terugdringen van energieverbruik. De focus ligt erg veel op dit ene aspect, terwijl er nog zoveel andere zaken zijn, die belangrijk zijn om te zorgen dat een toekomstbestendig pand wordt ontwikkeld. De waardering van de gebruikers heeft een grote invloed op gebouwkeuze en de financiele waarde van een pand. Het is belangrijk dat we met zijn allen op een integrale manier gaan kijken naar de (toekomstige) gebouwkwaliteit. Even belangrijk is het, om een beeld te vormen van de toekomstige context, waarin het gebouw zich bevindt. In deze interactieve Workshop, georganiseert door de jongeren van de Rijksgebouwendienst, TVVL, NVDO en Cofely zal naar voren worden gebracht hoe we ons hier meer op kunnen richten.
Marcus BoesenachArcadis1. Daniel van der Flier
2. Joost van Hoek
3. Gerard Lokhorst
1. Cofely
2. Rijks gebouwendienst
3. Duurzaam Gebouw
H4Ronde 4 (15:15-16:00)
Ambities borgen tijdens renovatieproces provinciekantoor in Haarlem

De Provincie Noord-Holland renoveert het Provinciekantoor in Haarlem, van energielabel G naar A++. Dit is een van de NESK voorbeeldprojecten. Hoe organiseert de Provincie dat de zeer hoge energieambities gedurende het ontwerp-, sloop- en bouwproces - en onder druk van tijd en budget - overeind blijven? De Provincie heeft de ambities expliciet vastgelegd, in workshopsessies met alle betrokkenen uitgewerkt, en de architect en aannemer op hun duurzaamheidsvisie geselecteerd. Cauberg-Huygen is ingehuurd als bouwfysisch adviseur, en heeft tevens de taak om continu te checken of de duurzaamheidseisen nog worden gehaald. Want bij energieneutraal bouwen zijn veel aspecten niet standaard en is detaillering belangrijk. En bij renovatie gaat de bouw heel snel. De provincie en Cauberg-Huygen presenteren gezamenlijk hun leerervaringen over de organisatie van het renovatieproces.
Kees Schoutenprovincie Noord-HollandEric WillemsCauberg- HuygenB3Ronde 3 (14:00-14:45)
Active House - Energieneutraal versus de gebruiker centraal

Duurzaamheid gaat primair over waardecreatie. Voor de eindgebruiker wel te verstaan, waarmee je impliciet ook economische waarde creëert. Met een vernieuwende vastgoed benadering worden spectaculaire resultaten bereikt. Op duurzaamheid én op Economie. Bij die benadering wordt de eindgebruiker centraal gesteld. Maar hoe doe je dat? Deze sessie brengt twee praktijkervaringen bij elkaar. Die van Active-House een duurzaamheidsconcept o.a. gericht op een hoge energieprestatie, maar door voor alles de gebruiker en het comfort centraal te stellen. Jos Lichtenberg, tevens sessievoorzitter, leidt deze in aan de hand van ervaringen met zijn House of Tomorrow Today. Voorts is er een case gericht op het koppelen van gebruikerswensen op gebiedsniveau. Die case wordt door Harm Boomsma ingeleid.
Jos LichtenbergInno Experts/ TU EindhovenHarm BoomsmaInno ExpertsH3Ronde 3 (14:00-14:45)
Met dank aan onze sponsors