6 praktijktips bij renovatie tot Frisse School

In de Amsterdamse nieuwbouwwijk Houthaven wordt een klimaatneutrale en Frisse school Houthaven gerealiseerd. De brede (basis) school wordt medio dit jaar in gebruik genomen. Architect Marlies Rohmer heeft bij het ontwerp van deze nieuwe school een aantal lessen getrokken en ze op de blog Alduurzaam gepubliceerd. Energievastgoed.nl zet ze op een rij

6 praktijktips voor Frisse School

rendering-c2-e1393407526953Lees hier de zes praktijktips die Rohmer op basis van haar ervaringen heeft opgesomd.

  1. Daglichtfactor in relatie tot compact gebouw
    Om tot een daglichtfactor van 8 procent te komen (klasse A) is realistisch gezien daglichttoetreding van twee kanten noodzakelijk. Een compact gebouw is noodzakelijk om tot een uiterst energiezuinig ontwerp te komen. Hierdoor is tweezijdig licht niet altijd mogelijk. Vanuit gezondheidsoverwegingen vindt het architectenbureau van Rohmer een daglichtfactor van 5 procent acceptabel op deze plekken.Les: daglichtfactor 8 procent door 2-zijdige daglichttoetreding is niet altijd mogelijk en ook niet noodzakelijk. Waar mogelijk wel nastreven!
  2. Energieprestatie-coëfficiënt (EPC) in relatie tot klimaatneutrale prestatie
    De rekenmethodiek van de EPC norm is niet geschikt voor gebouwen met een EPC waarde < 0,5. Les: Om tot een klimaatneutrale prestatie (benadering van EPC=0) te komen is het noodzakelijk om onderbouwde gelijkheidsverklaringen op te stellen.
  3. Gelijktijdige bezetting van gebouw. Door een realistische berekening te maken van de bezetting van het gebouw blijkt het mogelijk om de gestelde 800ppm (CO2 concentratie) te behalen bij een lagere ventilatievoud. Les: volgens ons is de eis voor maximale CO2 concentratie leidend boven de ventilatievoud. Deze kan geoptimaliseerd worden door de maximale bezetting te bepalen ten opzichte van de rekennorm.
  4. Complexiteit van EPC optimalisatie. Het zoeken en doorrekenen van energetische optimalisaties blijkt uitermate complex vanwege de sterke onderlinge verbanden tussen installatietechnische maatregelen en consequenties op alle fronten. Voorbeeld: zo bleek een maatregel tot gevolg te hebben dat een lokaal aan de noordzijde bij >30 graden buitentemperatuur verwarmd zou moeten worden op moment dat aan de zuidzijde de koeling aanstond.
    Les: Veel tijd, focus, kennis en samenwerking tussen disciplines is vereist (= integraal en iteratief ontwerpen).
  5. Besparing op kunstlicht. Door de grote interne hoogte van lokalen (3,5m) kost het veel energie om de vereiste 500lux kunstverlichting op werkbladniveau te leveren.
    Les: Door de armaturen te verlagen en automatisch dimbaar te maken per zone is een aanzienlijke besparing te behalen. Daarvoor moet wel een stofvrij armatuurontwerp ontwikkeld worden.
  6. Isolatie in relatie tot ventilatievoud. De enorme hoeveelheden lucht die door het gebouw moeten conform klasse A zorgen ervoor dat verdere isolatie boven Rc 5 geen toegevoegde waarde heeft. Ook de toepassing van tripple glas bleek voor dit ontwerp daardoor niet rendabel. Les: investeren in hele hoge isolatiewaarden bij een frisse school klasse A verdient zich niet terug.

Betrokken partijen

Deze partijen zijn betrokken bij de realisatie van deze brede school.

  • School: brede school Houthaven (BVO 6569m2)
  • Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam Stadsdeel West
  • Schoolbesturen: AWBR en Amos
  • Architect: Architectenbureau Marlies Rohmer Amsterdam
  • Constructeur: Strackee Amsterdam
  • Installatie-adviseur: Schreuder Alkmaar
  • Bouwfysisch adviseur: Nelissen Eindhoven
  • Duurzaamheidsadviseur: Aldus bouwinnovatie Amsterdam

Frisse Scholen

De gemeente Amsterdam wil in 2025 40 procent minder CO2 uitstoten in vergelijking met 1990. Ook het binnenklimaat van haar scholen wil de stad fors verbeteren. Daarvoor is in 2013 en 2014 vier miljoen euro beschikbaar gesteld. Onderzoek wijst uit dat bij oude scholen het energieverbruik 30 tot 40 procent omlaag kan. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft een programma lopen voor Frisse Scholen in Nederland. Op hun website staan relevante documenten (Programma van Eisen) voor renovatieprojecten.

Convenant Frisse Scholen

De gemeente Amsterdam heeft samen met een aantal schoolbesturen een convenant (zie download hieronder) getekend om het binnenklimaat te verbeteren.

Bron: Energievastgoed.nl