Succes energieprestatiecontract Hanzehal in Zutphen krijgt vervolg


Tekst: Brenda van Rijn i.o.v. RVO.nl.

Met verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed kunnen gemeenten veel energie en energiekosten besparen en een belangrijke stap zetten naar energieneutraliteit. De financiële middelen om dit te bereiken zijn echter beperkt. Daarom voert de gemeente Zutphen een pilot uit met een energieprestatiecontract voor sport- en evenementenhal de Hanzehal. Dankzij dit succes onderzoekt de gemeente Zutphen of deze constructie ook voor andere sportaccommodaties en gemeentelijk vastgoed toegepast kan worden.

Verduurzaming vastgoed als onderdeel van Zutphen energieneutraal

“Aan het einde van de streep is duurzaamheid altijd goedkoper”, stelt Marnix van Os, projectleider voor het afsluiten van het energieprestatiecontract namens de gemeente Zutphen. “Het is echter lastig om de extra investering aan de voorkant te financieren. De investeringsruimte bij de gemeente Zutphen is beperkt en adequate kennis op het gebied van duurzaamheidsmaatregelen ontbreekt. In 2011 ontstond het idee om de mogelijkheden van externe financiering te onderzoeken en gebruik te maken van de innovatiekracht van de markt. We besloten om voor de Hanzehal bij wijze van pilot een ESCo (Energy Service Company) op te zetten.”

Inhoud energieprestatiecontract

Volgens het energieprestatiecontract verzorgt Installatiebedrijf Van Dorp, in overeenstemming met het meerjaren onderhoudsplan, de renovatie, het onderhoud, het technisch beheer en de energiecoaching van de Hanzehal. Ook moet het installatiebedrijf een energiebesparing garanderen van 30% op het gasverbruik en 7% op de elektriciteit. In samenwerking met een aannemer is in het energieprestatiecontract vastgelegd wat de bouwkundige conditie van de Hanzehal aan het eind van de periode moet zijn. Het contract is afgesloten voor een periode van elf jaar.

De ESCo wordt betaald uit bedragen die via de meerjaren onderhoudsbegroting zijn gereserveerd met aftrek van de kostenbesparing door energiebesparende maatregelen. Aan het eind van de contractperiode heeft de gemeente een sporthal met structureel lagere onderhoudskosten.

ESCO Hanzehal Zutphen Kenmerken
Omvang 3700 m2 BVO
Type gebouw Sporthal
Betrokken partijen Gemeente Zutphen

Van Dorp Installaties (ESCo)

Tauw Advies (adviseur contractvorming)

Prestatiegarantie Van Dorp installaties verplicht zich tot het realiseren van 30% energiebesparing (32% gas en 7% elektriciteit) en realiseert een vastgelegde conditie ten aanzien van gebouw en installaties.
KPI’s (kritische prestatie-indicatoren) Klanttevredenheid

Beschikbaarheid gebouwen en installaties

Aantal storingen per jaar

Staat van renovatie en onderhoud

Energieprestatie

Looptijd contract 11 jaar
Waarde contract € 85.000 per jaar
Inhouding bij niet nakomen KPI’s Max. 6% van contractvergoeding
Maatregelen Hanzehal Renovatie luchtbehandelinginstallatie, decentralisatie warmwatervoorziening, aanbrengen warmteterugwin installatie, vervangen boilers door doorstroomapparaten, inregeling van de bestaande installaties, kleedkamers en gangen voorzien van daglichtregeling en aanwezigheidsdetectie, isolatie dak en gebouwschil en zonnepanelen op het dak.

ESCo volgt trias energetica

Bij de keuze van maatregelen is de Trias Energetica gevolgd: schilisolatie, dakisolatie en kierdichting beperken de vraag naar energie in belangrijke mate. Extra is geïnvesteerd in zonnepanelen. Het kostenvoordeel voor de gemeente over de contractperiode is minimaal € 40.000,-. Het voordeel neemt toe naarmate de gerealiseerde energiebesparing hoger is. Binnen de contractperiode wordt het kostenvoordeel wordt gelijk verdeeld over de gemeente en Installatiebedrijf Van Dorp. Projectleider Van Os is enthousiast: “Na afloop van het contract heeft de gemeente Zutphen een gebouw dat qua onderhoud in nieuwstaat verkeert en komt de gerealiseerde energiebesparing volledig aan haar ten goede.”

Resultaten boven verwachting

Begin 2015 ligt het gasverbruik van de Hanzehal 50% lager dan in de oude situatie. Het elektriciteitsverbruik ligt 40% lager. Doordat de besparing groter is dan verwacht, kan de gemeente meedelen in de extra energiewinst.

Verduurzamen van sportaccommodaties

Nederland heeft ongeveer 5,7 miljoen m2 aan sportaccommodaties. De diversiteit in gebouwtypes en functies is groot. Bijna 90% is in eigendom van gemeenten of private eigenaren. Nuon stelt in een recent rapport dat 12.000 sportaccommodaties jaarlijks 228 miljoen m3 aardgas en 1 miljard kWh elektriciteit verbruiken. En dat sportverenigingen jaarlijks 20 tot 30 miljoen euro kunnen besparen op de energiekosten.

Irma Thijssen, senior adviseur utiliteitsbouw bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO): “Er ligt een enorm besparingspotentieel, voor CO2, energie en kosten. We zien de afgelopen jaren ook steeds meer initiatieven om sportgebouwen te verduurzamen. Dat is mooi, want dit heeft ook een grote impact op de achterban. Zo’n 12 miljoen Nederlanders sporten regelmatig en 5 miljoen zijn lid van een sportvereniging. De Hanzehal is een mooi voorbeeld van een integrale aanpak, waar gebruik is gemaakt van een innovatieve contractvorm op basis van een businesscase.”

RVO heeft in een nieuwe publicatie “Verduurzamen van sportaccommodaties” veel goede voorbeelden verzameld. Dit is gedaan als onderdeel van het programma Energiebesparing in de Gebouwde Omgeving dat RVO uitvoert in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en als onderdeel van het Nationaal Energieakkoord, waarin verduurzaming van maatschappelijk vastgoed als thema benoemd staat.

Naar aanleiding het Nationaal Energieakkoord stelt de rijksoverheid voor de sport- en recreatiesector ook een Maatregellijst op in het kader van de Wet Milieubeheer, op basis van een terugverdientijd van 5 jaar. Tevens is er een koppeling met de MIA-lijst (milieu-investeringsaftrek) gerealiseerd. De sector zelf komt met een eigen lijst van vrijwillige maatregelen met een terugverdientijd van 10 jaar.

De publicatie “Verduurzamen van sportaccommodaties” verschijnt binnenkort. Het voorbeeld van de Hanzehal is hierin opgenomen. www.rvo/nl/gebouwen.